Sentetik (Laboratuvar) Pırlanta Faturada Nasıl Belirtilir?
Sentetik pırlanta faturada nasıl belirtilir? 24.06.2026'dan beri zorunlu ibare, örnek fatura satırları, etiket kuralları ve KDV.
LentraSoft Ürün ve Süreç Ekibi · Uygulamalı rehber
Bu rehber neyi çözüyor?
24.06.2026'dan bu yana laboratuvarda üretilen pırlantayı "sentetik", "laboratuvar üretimi" ya da "yapay üretim" gibi açık bir ibare olmadan satışa sunamazsınız ve bu ibarenin faturada da yer alması gerekir. Bu rehberde kuralın tam olarak ne istediğini, ibareyi faturaya hangi kelimelerle yazabileceğinizi, etikette ve vitrinde nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve taşlı ürünlerde KDV'nin nasıl işlediğini resmî metinlere dayanarak anlatıyoruz. Sonda tezgâhta kullanabileceğiniz bir kontrol listesi de bulacaksınız.
İçindekiler
Sentetik pırlanta faturasına ibare yazmak zorunlu mu?
Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'te yapılan değişiklik 24.06.2026 tarihli ve 33290 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin 11. maddesinin ikinci fıkrasına eklenen (e) bendine göre, laboratuvar ortamında üretilen veya insan müdahalesiyle oluşturulan kıymetli taş ürünleri, belirli bir ibareye tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde açıkça yer verilmeden satışa sunulamaz. Kural yalnızca pırlantaya özgü değildir; laboratuvarda üretilen bütün kıymetli taş ürünleri için geçerlidir.
Kural faturayla da sınırlı değildir. İbare etikette, ürün sertifikasında, faturada, internet sayfasında ve reklam ve tanıtım materyallerinde yer almalıdır. Yönetmelikteki "en az biri" ifadesi yerler için değil, ibareler için geçerlidir: Sayılan ibarelerden birini seçmeniz yeterlidir, ama seçtiğiniz ibare bu yerlerin hepsinde görünmelidir. Ayrıca bu ürünler doğal taşlardan ayrı sunulur: vitrinlerde ve satış alanlarında ayrı bölümlerde, internette ayrı kategorilerde.
Değişiklik metninde eski stoklar için ayrı bir geçiş hükmü bulunmuyor ve yasak "satışa sunma" anına bağlanmış durumda. Bu nedenle 24.06.2026'dan önce aldığınız sentetik taşlı ürünleri bugün vitrine koyarken ya da internette satışa açarken de ibareyi kullanmanız en güvenli yoldur. Aşağıdaki tablo, ibarenin nerelerde bulunması gerektiğini ve bunu tezgâhta nasıl uygulayabileceğinizi özetliyor.
| Yer | Yönetmelik ne istiyor? | Uygulama önerisi |
|---|---|---|
| Etiket | İbare, tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde açıkça yer alır | İbareyi ürün adının yanına, fiyatla aynı yüze ve okunaklı büyüklükte yazın |
| Ürün sertifikası | İbare sertifikada açıkça yer alır | Sertifikadaki ifadeyi faturada da aynen kullanın |
| Fatura | İbare faturada açıkça yer alır | İbareyi ürünün yazıldığı satırda, ürün adıyla birlikte yazın |
| İnternet sayfası | İbare yer alır; ürünler ayrı kategoride sunulur | Ürün başlığına ibareyi ekleyin, sentetik taşlar için ayrı kategori açın |
| Reklam ve tanıtım materyali | İbare açıkça yer alır | Katalog, broşür ve sosyal medya gönderilerinde aynı ifadeyi kullanın |
| Vitrin ve satış alanı | Doğal taşlardan ayrı bölümde sunulur | Ayrı raf veya tepsi ayırın, bölümü kısa bir tabelayla belirtin |
Hangi ibareler kabul ediliyor?
Yönetmelik üç ibareyi açıkça sayar: "sentetik", "laboratuvar üretimi" ve "yapay üretim". Bunların yanında Bakanlıkça uygun görülen benzer ibareler de kullanılabilir. Bu ibarelerden en az birinin kullanılması yeterlidir; üçünü birden yazmanız gerekmez.
Pratikte en güvenli yol, yönetmelikte adı geçen bir ibareyi Türkçe ve kısaltmasız yazmaktır. Sektörde yaygın olan "lab-grown", "LGD", "CVD" ya da "HPHT" gibi ifadeler yönetmelikte sayılmaz ve her müşterinin kolaylıkla anlayacağı açıklıkta olmayabilir. Bu terimleri kullanmak istiyorsanız yanına mutlaka sayılan ibarelerden birini ekleyin, örneğin "Laboratuvar üretimi pırlanta (lab-grown)".
Sentetik taşlı bir ürün için yalnızca "pırlanta" ya da "elmas" yazmak veya ibareyi fiyat etiketinin arka yüzüne küçük harflerle koymak, "açıkça" ve "kolaylıkla görülebilir" şartlarını karşılamayabilir. İşletmenizde tek bir ifade seçin ve etikette, sertifikada, faturada ve internet sayfasında aynı ifadeyi kullanın. Böylece müşteri hangi belgeye bakarsa baksın aynı bilgiyi görür.
Faturada sentetik pırlanta nasıl yazılır? Örnek satırlar
Yönetmelik, ibarenin faturanın hangi alanında yer alacağını ayrıca belirtmez; tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde açıkça yer almasını ister. Bu nedenle en anlaşılır yöntem, ibareyi faturanın mal ve hizmet satırında, ürün adının bir parçası olarak yazmaktır. Faturanın altına eklenen genel bir not, özellikle aynı faturada hem doğal hem sentetik taşlı ürün varsa hangi ürünün sentetik olduğunu göstermez.
2026'da basit usul ve işletme hesabı esasına göre defter tutanlar dışındaki mükellefler bütün faturalarını tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenler; siz ve alıcı e-Fatura kullanıcısıysanız belge e-Fatura olur. Ürün satırına yazdığınız ad, müşteriye giden belgede aynen görünür. Faturayı teslimden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlemeniz gerekir; bu süre içinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.
Fatura düzenleme zorunluluğunun hangi tutardan başladığını kuyumcu fatura kesme sınırı rehberinde anlattık. Müşteri istediğinde her tutarda fatura verilir ve düzenlediğiniz her faturada ibare yer almalıdır. Aşağıdaki örnekler yalnızca ibarenin nasıl yazılabileceğini gösterir; ürün ve ayar bilgileri örnektir.
| Durum | Satır açıklaması örneği | Neden? |
|---|---|---|
| Altın tektaş yüzük, laboratuvar taşı | Laboratuvar üretimi pırlanta tektaş yüzük, 14 ayar altın | İbare ürün adının başında, ilk okunan yerde |
| Gümüş küpe, sentetik taş | Sentetik pırlanta küpe, 925 gümüş | Yönetmelikte sayılan ibare, kısaltma yok |
| Altın kolye, yapay üretim taş | Yapay üretim pırlanta kolye, 18 ayar altın | Sayılan üç ibareden biri yeterli |
| Sektör terimi kullanılmak isteniyor | Laboratuvar üretimi pırlanta (lab-grown) alyans | İngilizce terim yalnızca Türkçe ibarenin yanında |
| Aynı faturada doğal ve sentetik taş | 1. satır: Doğal pırlanta yüzük, 14 ayar altın. 2. satır: Laboratuvar üretimi pırlanta küpe, 14 ayar altın | Her ürün kendi satırında, ibare yalnızca sentetik taşlı üründe |
| Kaçınılacak yazım | "Pırlanta yüzük" veya yalnızca "LGD yüzük" | İbare yok ya da açık değil |
Sentetik pırlantada KDV nasıl uygulanır?
İbare kuralı, tüketiciyi bilgilendirmeye yönelik bir kuraldır; yönetmelik değişikliği KDV oranı ya da matrahı hakkında bir hüküm içermez. Vergi tarafında belirleyici olan KDV Kanunu'nun 17/4-g maddesidir. Bu madde 6552 sayılı Kanunla değişti ve 11.09.2014'ten bu yana kıymetli taşlarda istisna yalnızca şu işlemleri kapsar: Borsa İstanbul Elmas ve Kıymetli Taşlar Piyasasında işlem görmek üzere ithalat, borsaya teslim ve borsa üyeleri arasında el değiştirme.
Bu işlemler dışındaki teslimler genel hükümlere göre KDV'ye tabidir. Yani vitrinden tüketiciye yapılan pırlanta ve taşlı ürün satışında istisna uygulanmaz; genel KDV oranı 10.07.2023'ten bu yana %20'dir. Taşın doğal ya da laboratuvar üretimi olması, borsa dışındaki bir perakende satışı istisna kapsamına sokmaz.
Altın içeren taşlı takılarda ayrıca özel matrah kuralı işler. KDV Kanunu'nun 23/e maddesine göre matrah, satış bedelinden külçe altın (has) bedeli düşülerek bulunur; formül kısaca "satış bedeli − has bedel"dir. KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre has bedel, Borsa İstanbul'da işlem yapılan son resmî iş gününde külçe altın için oluşan kapanış fiyatına ürünün ayarı uygulanarak bulunur. e-Arşiv ve e-Fatura'da 805 özel matrah kodu ve OZELMATRAH fatura tipi kullanılır. Taş bedelinin matrahtan ayrıca düşülmesi ve taşın cinsi, adedi, kıratı ve bedelinin faturada ayrıca gösterilmesi ise tebliğde yalnızca istisna kapsamındaki taşlar için öngörülür. Taşlı ürünlerde fatura satırlarını nasıl kuracağınızı mali müşavirinizle netleştirin; özel matrahın ayrıntıları için altın faturası nasıl kesilir rehberimize bakabilirsiniz.
| İşlem | KDV durumu | Dayanak |
|---|---|---|
| Borsa İstanbul Elmas ve Kıymetli Taşlar Piyasasında işlem görmek üzere ithalat | İstisna | KDVK 17/4-g (11.09.2014'ten itibaren) |
| Borsaya teslim ve borsa üyeleri arasında el değiştirme | İstisna | KDVK 17/4-g |
| Borsa dışında tüketiciye taş veya taşlı ürün satışı | Genel hükümlere göre KDV'ye tabi; genel oran %20 | KDVK 17/4-g, KDV GUT II/F-4.7.3 |
| Altın içeren taşlı takı satışı | Özel matrah: satış bedeli eksi has bedel; kod 805, fatura tipi OZELMATRAH | KDVK 23/e, GİB UBL-TR kod listesi |
| İstisna kapsamındaki taşı içeren eşya | Taş bedeli matrahtan düşülür; taşın cinsi, adedi, kıratı ve bedeli faturada ayrıca gösterilir | KDV GUT III/A-4.8 |
Etikette, vitrinde ve internette nelere dikkat etmelisiniz?
Faturadaki ibare satışın son adımıdır; müşteri ürünü çok daha önce, etikette ve vitrinde görür. Yönetmelik bu yüzden etiketi ve satış alanını da kapsar. Etikette ibareyi ürün adının yanına, fiyatla aynı yüze ve okunaklı büyüklükte yazın. Sentetik taşlı ürünleri doğal taşlı ürünlerle aynı tepside göstermeyin; vitrinde ayrı bir bölüm ayırın ve bu bölümü kısa bir tabelayla belirtin.
İnternetten satış yapıyorsanız sentetik taşlı ürünler için ayrı bir kategori açmanız gerekir. Ürün başlığında, açıklamasında ve görsel altındaki metinde aynı ibareyi kullanın. Sosyal medya gönderilerinizi, kataloglarınızı ve broşürlerinizi de reklam ve tanıtım materyali gibi ele alın; kampanya görselinde yalnızca "pırlanta" yazıp sentetik olduğunu dipnota bırakmak "açıkça" şartını karşılamayabilir.
Satış anında müşteriye ürünün laboratuvar üretimi olduğunu sözlü olarak da söylemek, etiketteki ve faturadaki bilgiyi pekiştirir. Faturayı düzenlemeden önce ürün satırını müşteriyle birlikte kontrol edin. Sertifikadaki ifadeyle faturadaki ifadenin aynı olması, ileride doğabilecek "bana doğal taş diye satıldı" türünden anlaşmazlıkların önüne geçer.
Stok ve ürün kartlarında ibareyi nasıl sabitlersiniz?
İbareyi her satışta elle yazmak, yoğun günlerde unutulmasına yol açar. Daha sağlam yöntem, ibareyi ürünün stok kartındaki adına baştan eklemektir. Kullandığınız sistem etikette ve faturada ürün adını kullanıyorsa ibare iki yere de aynı şekilde taşınır. Doğal ve sentetik taşlı ürünler için ayrı ürün tanımları açın; aynı ürün adını iki tür taş için ortak kullanmayın.
LentraSoft'un kuyumcu fatura programı ibareyi sizin yerinize seçip eklemez; fatura satırında görünecek ürün adını ise işletmenize göre özelleştirebilirsiniz. "Laboratuvar üretimi pırlanta kolye" gibi bir ad tanımladığınızda fatura bu adla hazırlanır; belge, alıcının durumuna göre e-Arşiv ya da e-Fatura olarak Paraşüt veya ICE Teknoloji üzerinden düzenlenir. Taşlı ürünlerin vergi satırlarını ise mali müşavirinizle birlikte kontrol edin. Havaleyle ödenen satışlarda faturanın banka hareketinden nasıl hazırlandığını banka hareketlerinden otomatik fatura rehberinde bulabilirsiniz.
Son olarak, ay sonunda sentetik taşlı ürün satışlarınızı listeleyip her faturada ibarenin ürün satırında yer aldığını kontrol edin. Bu kısa iç kontrol, etiket, sertifika ve fatura arasındaki tutarsızlıkları erkenden yakalamanızı sağlar.
Sentetik pırlanta satışı kontrol listesi
- Sentetik taşlı ürünler için tek bir ibare seçin: "sentetik", "laboratuvar üretimi" veya "yapay üretim".
- Seçtiğiniz ibareyi etiket, ürün sertifikası, fatura, internet sayfası ve reklam materyallerinin hepsinde kullanın.
- Faturada ibareyi ürün satırına, ürün adıyla birlikte yazın; yalnızca alt nota bırakmayın.
- "Lab-grown" veya "LGD" gibi terimleri tek başına değil, Türkçe ibarenin yanında kullanın.
- Vitrinde sentetik taşlı ürünler için ayrı bölüm, internette ayrı kategori açın.
- Stok kartında doğal ve sentetik taşlı ürünleri ayrı ürün adlarıyla tanımlayın.
- Faturayı teslimden itibaren en geç 7 gün içinde düzenleyin; basit usul veya işletme hesabı esasında değilseniz 2026'da belge e-Arşiv ya da e-Fatura olmalıdır.
- Taşlı altın ürünlerde özel matrah ve satır düzenini mali müşavirinizle netleştirin.
Sık sorulan sorular
Laboratuvar pırlanta faturada nasıl yazılır?
Ürün satırında, ürün adıyla birlikte yönetmelikte sayılan ibarelerden biri kullanılarak yazılır; örneğin "Laboratuvar üretimi pırlanta tektaş yüzük, 14 ayar altın". Kabul edilen ibareler "sentetik", "laboratuvar üretimi", "yapay üretim" ve Bakanlıkça uygun görülen benzer ifadelerdir; birini kullanmanız yeterlidir.
Faturaya sadece "lab-grown" yazmak yeterli mi?
Yönetmelik "lab-grown" gibi yabancı terimleri ya da LGD gibi kısaltmaları saymaz ve ibarenin tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde açıkça yer almasını ister. İngilizce terimi kullanmak isterseniz yanına "laboratuvar üretimi" veya "sentetik" ibaresini ekleyin.
Sentetik pırlanta ibaresi ne zamandan beri zorunlu?
Kural, 24.06.2026 tarihli ve 33290 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle getirildi ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Değişiklik metninde eski stoklar için ayrı bir geçiş hükmü bulunmadığından, bu tarihten sonra satışa sunduğunuz sentetik taşlı ürünlerin hepsinde ibareyi kullanmanız en güvenli yoldur.
Sentetik pırlantada KDV var mı?
Evet. Kıymetli taşlarda KDV istisnası 11.09.2014'ten bu yana yalnızca Borsa İstanbul Elmas ve Kıymetli Taşlar Piyasasındaki belirli işlemleri kapsar. Borsa dışında tüketiciye yapılan satışlar genel hükümlere göre KDV'ye tabidir ve genel oran %20'dir. Altın içeren taşlı takılarda ayrıca özel matrah kuralı uygulanır.
Aynı faturada doğal ve sentetik pırlanta birlikte yazılabilir mi?
Yönetmelikte bu konuda ayrı bir yasak yer almıyor; önemli olan sentetik taşlı ürünün hangisi olduğunun açıkça görülmesidir. Her ürünü ayrı satıra yazın ve ibareyi sentetik taşlı ürünün satırına, ürün adıyla birlikte ekleyin.
Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi işletmenize özel durumlar için mali müşavirinize danışın.
Kaynaklar
- Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik (md. 11/2-e), Resmî Gazete 24.06.2026, sayı 33290
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (md. 17/4-g, 23/e), mevzuat.gov.tr
- KDV Genel Uygulama Tebliği (II/F-4.7.3, III/A-4.8), mevzuat.gov.tr
- KDV oranlarına ilişkin 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete 07.07.2023
- 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, dipnotlu güncel metin (GİB)
- Vergi Usul Kanunu (md. 231, 232), mevzuat.gov.tr
- GİB e-Belge duyuruları (UBL-TR kod listesi v1.43: 805 özel matrah kodu)
Bilgiler en son 28.09.2026 tarihinde resmi kaynaklardan kontrol edildi.
Ürün adını siz belirleyin, faturayı sistem hazırlasın
LentraSoft 30+ bankanın hesap hareketleriyle çalışır; gelen havaleyi okuyup e-Arşiv veya e-Fatura'yı Paraşüt ya da ICE Teknoloji üzerinden hazırlar. Fatura satırında görünecek ürün adını işletmenize göre tanımlayabilirsiniz. Kendi işletmenizde nasıl çalıştığını görmek için demo isteyin.
