Banka Hareketlerinden Otomatik Fatura: Havale Gelir, e-Arşiv Kesilir
Banka hareketlerinden otomatik fatura nasıl işler? Havale eşleştirme, 805 özel matrah, e-Fatura/e-Arşiv kararı, kapora ve 7 gün kuralı örnekle.
LentraSoft Ürün ve Süreç Ekibi · Uygulamalı rehber
Bu rehber neyi çözüyor?
Hesabınıza havale düştüğünde faturayı elle yazmak yerine sistemin hazırlamasını istiyorsanız, önce akışın nasıl işlediğini ve kararın nerede sizde kaldığını bilmeniz gerekir. Bu rehberde banka hareketlerinden otomatik fatura sürecini kuyumcu gözüyle adım adım anlatıyoruz: gönderenin müşteriyle eşleşmesi, has bedelin ayrılması, e-Fatura ya da e-Arşiv kararı, onay ve WhatsApp bildirimi. Uçtan uca bir örnekle birlikte kapora, kısmi ödeme, başkasının yaptığı ödeme ve iade gibi zor durumları da ele alıyoruz.
İçindekiler
Banka hareketinden otomatik fatura nasıl oluşur?
Havaleden otomatik fatura sürecinin mantığı basittir: müşteriniz ödemeyi havale veya EFT ile yapar, hareket banka hesabınızdan okunur ve bu hareketten bir fatura hazırlanır. Müşteri aramak, gram hesaplamak ve bilgileri e-Arşiv ekranına tek tek yazmak yerine sizin işiniz hazırlanan faturayı kontrol edip onaylamak olur.
Aşağıdaki tablo, bir havalenin faturaya dönüşene kadar geçtiği adımları ve her adımda neye bakmanız gerektiğini gösteriyor. LentraSoft'un kuyumcu fatura programı bu akışı izler: gram, ayar ve KDV hesaplanmış fatura onayınıza gelir; siz onaylayınca Paraşüt veya ICE Teknoloji hesabınız üzerinden e-Arşiv ya da e-Fatura olarak kesilir ve arşivlenir.
| Adım | Ne olur? | Sizin kontrolünüz |
|---|---|---|
| 1. Hareket okunur | Gelen havale veya EFT banka hesabınızdan sisteme aktarılır. | Satış aldığınız bütün hesapların bağlı olduğundan emin olun. |
| 2. Müşteri eşleşir | Gönderen, kayıtlı müşterilerinizle eşleştirilir. | Eşleşme belirsizse müşteriyi siz seçin. |
| 3. Ürün tanınır | Havale açıklamasından ürün (bilezik, çeyrek gibi) tanınmaya çalışılır. | Açıklama boşsa ürünü ve gramı siz tamamlayın. |
| 4. Has bedel ayrılır | Has bedel ayrılır; kalan tutar özel matrah ve %20 KDV olarak hesaplanır (OZELMATRAH, 805). | Gram ve ayarı kontrol edin. |
| 5. Belge türü seçilir | Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığı sorgulanır. | Firma müşterilerde vergi kimlik numarasını kontrol edin. |
| 6. Onay | Hazırlanan fatura onayınıza gelir. | Satış değilse ya da ürün teslim edilmediyse onaylamayın. |
| 7. Kesim ve bildirim | Fatura kesilir, arşivlenir ve müşteriye WhatsApp ile iletilebilir. | Müşterinin telefon numarasını güncel tutun. |
Havale ile gelen ödemeye otomatik fatura: gönderen ve açıklama nasıl okunur?
Otomasyonun ilk işi parayı kimin gönderdiğini bulmaktır. Banka hareketinde gönderenin adı veya unvanı ile havale açıklaması yer alır. Sistem bu bilgileri kayıtlı müşterilerinizle karşılaştırır ve eşleşen müşteriyi faturaya taşır. Ad-soyad veya unvanın yanında VKN ya da TCKN ve telefonu güncel tutarsanız hem eşleşme hem de fatura ve bildirim doğru kişiye gider.
İkinci iş ne satıldığını anlamaktır. Müşteriler açıklamaya çoğu zaman "22 ayar bilezik", "2 çeyrek" ya da "yüzük kalanı" gibi notlar yazar. Sistem banka açıklamasından ürünü tanımaya çalışır ve tek faturada birden fazla altın ürününe (örneğin yarım ve gram altın) yer verebilir. Açıklama belirsizse ürünü onaydan önce siz kontrol edip tamamlarsınız.
Bankalarınızı hangi yollarla bağlayabileceğinizi ve havaleleri nasıl takip edeceğinizi kuyumcu banka entegrasyonu rehberinde ayrıca anlattık.
Havaleyle gelen altın satışında KDV nasıl ayrılır?
Kuyumcu faturasını sıradan bir satış faturasından ayıran şey özel matrahtır. KDV Kanunu 23/e'ye göre altından yapılmış veya altın içeren ziynet eşyası ile sikke altın teslimlerinde KDV matrahı, satış bedelinden külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır. GİB kod listesine göre bu teslimler e-Fatura ve e-Arşivde OZELMATRAH fatura tipiyle ve 805 koduyla gösterilir. Külçe altın teslimi ise KDV'den istisnadır (KDVK 17/4-g) ve bu satışlarda 230 istisna kodu kullanılır.
Yasal formül "satış bedeli − has bedel"dir. KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre has bedel, Borsa İstanbul'da işlem yapılan son resmî iş gününde külçe altın için oluşan kapanış fiyatına satılan ürünün ayarı uygulanarak bulunur; ağırlıklı ortalama fiyat esas alınmaz. Piyasada kalan tutara çoğu zaman işçilik denir, ancak "KDV yalnızca işçilikten alınır" demek eksik bir ifadedir: düşülen tutar alış maliyetiniz değil, bu yönteme göre bulunan has bedeldir. Hesap ayrıntılarını altın faturası rehberimizde örnekle anlattık.
Otomatik akışta tahsil edilen tutar iki satıra ayrılır: gram ve ayara göre bulunan has altın satırı KDV'siz, kalan tutar ise %20 KDV'li satır olarak yer alır. Ayar tablosu işletmenize göre ayarlanabilir. Hesapta kullanılan has fiyatının ve ayar değerlerinin yukarıdaki kurala uygunluğunu kurulum sırasında mali müşavirinizle birlikte kontrol edin. Bu anlatım altın ürünler içindir; gümüş ve taşlı ürünlerin gösterimini ayrıca mali müşavirinizle netleştirin.
e-Fatura mı e-Arşiv mi? Karar VKN sorgusuyla verilir
2026'da, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre defter tutanlar dışında, e-Arşiv Fatura uygulamasına henüz dahil olmayan bütün mükellefler faturalarını tutarına bakılmaksızın e-Arşiv olarak düzenler. Yani bilanço esasına göre defter tutan bir kuyumcu havaleyle gelen satışa kâğıt fatura kesemez. Basit usul ve işletme hesabı esasındakiler için vergiler dahil 3.000 TL'yi aşan faturalar e-Arşiv olmak zorundadır; 01.01.2027'den itibaren onlar için de tutar fark etmez. Faturanın hangi tutardan itibaren zorunlu olduğunu kuyumcu fatura kesme sınırı rehberinde anlattık.
Satıcı ve alıcının ikisi de e-Fatura kullanıcısıysa belge e-Fatura olmak zorundadır. Bu yüzden firma müşterilerinizde alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığını bilmeniz gerekir. Otomatik akışta bu kontrol, Paraşüt veya ICE Teknoloji üzerinden alıcının vergi kimlik numarası sorgulanarak yapılır: alıcı kayıtlı e-Fatura kullanıcısıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv fatura hazırlanır.
Nihai tüketiciye kesilen e-Arşiv faturada VKN/TCKN alanı doldurulmalıdır. Müşteri TCKN'sini vermiyorsa GİB e-Arşiv Portal kılavuzuna göre bu alana 11111111111 yazılabilir; mevzuatta bunun için belirli bir tutar sınırı öngörülmemiştir. Ancak 370.000 TL ve üzerindeki işlemlerde MASAK kimlik tespiti yükümlülüğünüz ayrıca devam eder.
Uçtan uca örnek: 50.000 TL'lik bilezik havalesi faturaya nasıl dönüşür?
Rakamlar yalnızca yöntemi göstermek için seçilmiş yuvarlak örnek tutarlardır. Müşteriniz Ayşe Hanım, tezgâhta beğendiği 22 ayar bileziği aynı gün teslim alıyor ve bedeli olan 50.000 TL'yi "AYŞE K 22 AYAR BİLEZİK" açıklamasıyla hesabınıza havale ediyor. Havale sisteme düştüğünde gönderen adı Ayşe Hanım'ın müşteri kaydıyla, açıklama da 22 ayar bilezik ürünüyle eşleşir. Açıklamada gram yazmadığı için bileziğin gramını onaydan önce siz kontrol edersiniz.
Has bedel, son resmî iş günü külçe altın kapanış fiyatına bileziğin ayarı uygulanarak bulunur; örnekte 44.000 TL olsun. Kalan 6.000 TL, özel matrah ile %20 KDV'yi birlikte içerir. Ayşe Hanım nihai tüketici olduğu için e-Fatura sorgusu kayıt bulmaz ve fatura e-Arşiv olarak, OZELMATRAH tipinde ve 805 koduyla hazırlanır. Onayınızla fatura kesilir ve Ayşe Hanım'a WhatsApp ile iletilir.
| Kontrol | Örnekteki durum | Sonuç |
|---|---|---|
| Eşleşme | Gönderen adı ve "22 AYAR BİLEZİK" açıklaması | Müşteri ve ürün bulundu; gram onaydan önce kontrol edildi |
| Fatura zorunlu mu? | Kuyum satışı, 50.000 TL | 36.000 TL'yi aştığı için fatura zorunlu |
| Ödeme yolu | Tamamı banka havalesiyle | 30.000 TL'yi aşan tahsilat banka üzerinden; kurala uygun |
| Has bedel | Kapanış fiyatı ve ayar esas alınarak (örnek) | 44.000 TL |
| Kalan tutar | 50.000 − 44.000 | 6.000 TL; özel matrah ve %20 KDV birlikte |
| Belge türü | Alıcı nihai tüketici | e-Arşiv, OZELMATRAH, 805 |
| MASAK | Tek işlem, 370.000 TL'nin altında | Tutar eşiği aşılmadı; şüphe halinde tutara bakılmaz |
| Süre | Ürün aynı gün teslim edildi | Fatura teslimden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmeli |
Kapora ve kısmi ödemede fatura ne zaman kesilir?
Havalenin geldiği gün ile faturanın düzenlenmesi gereken gün her zaman aynı değildir. VUK 231/5'e göre fatura, malın teslim tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir; bu sürede düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır. Kural e-Arşiv fatura için de geçerlidir. Süreyi başlatan havale değil teslimdir. Sipariş usulü çalışan bir kuyumcuda kapora bugün gelir, ürün ise iki hafta sonra teslim edilebilir.
Pratikte bunun karşılığı, kapora havalesine hemen satış faturası onaylamamak ve teslimde satışın tamamı için fatura düzenlemektir. Kapora için ayrıca belge düzenleyip düzenlemeyeceğinizi mali müşavirinizle netleştirin. Asıl risk, bekleyen kaporanın teslimden sonra unutulmasıdır: süresinde düzenlenmeyen fatura için VUK 353'e göre belgeye yazılması gereken tutarın %10'u kadar ceza kesilir ve takvim yılındaki ilk tespitte her belge için alt sınır 17.000 TL'dir.
Kısmi ödemede bir kural daha devreye girer. 459 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği'ne göre 30.000 TL'yi aşan tahsilatlar banka, ödeme kuruluşu veya PTT aracılığıyla yapılır ve bu kurumların belgesiyle belgelenir. Kural 18.10.2024'ten beri tüketicinin mükelleften yaptığı alımları da kapsar; uyulmazsa alıcıya ve satıcıya ayrı ayrı ceza kesilir. Kısım kısım yapılan ödemelerde işlemin toplam tutarı esas alınır. Aşağıdaki örnekte 10.000 TL kapora havaleyle gelip kalan 40.000 TL tezgâhta nakit alınsaydı, toplam 30.000 TL'yi aştığı için kurala uyulmamış olurdu.
| Tarih | Hareket | Faturaya etkisi |
|---|---|---|
| 01.10.2026 | 10.000 TL kapora havalesi | Ürün teslim edilmedi; satış faturası onaylanmaz, kapora bekler. |
| 06.10.2026 | 40.000 TL kalan ödeme havalesi | Toplam 50.000 TL; iki ödeme de banka üzerinden, 30.000 TL kuralına uygun. |
| 08.10.2026 | Ürün teslim edildi | 7 günlük süre başlar; 50.000 TL'lik satışın tamamı için tek fatura onaylanır. |
| 7 günlük süre dolduğunda | Fatura hâlâ düzenlenmediyse | Fatura hiç düzenlenmemiş sayılır; VUK 353 cezası gündeme gelir. |
Her havale satış değildir: zor durumlarda ne yapmalı?
Hesabınıza gelen her para bir satış değildir. Faturası daha önce kesilmiş veresiye satışın tahsilatı, kendi hesaplarınız arasındaki virman, toptancıdan gelen iade ya da işletmeye konan sermaye de banka hareketi olarak görünür. Bunlara satış faturası kesilirse yersiz ya da mükerrer fatura oluşur. Otomasyon hiçbir havaleyi gözden kaçırmaz; hangisinin satış olduğuna ise siz karar verirsiniz. Faturanın onayınıza gelmesinin nedeni budur.
Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan zor durumları ve pratik çözümlerini özetliyor. Yüksek tutarlı havalelerde tek işlemde veya bağlantılı işlemlerin toplamında 370.000 TL ve üzeri tutarlar için kimlik tespitinin işlemden önce tamamlanması gerektiğini de unutmayın. Sistem bu eşik için uyarı verir; ayrıntılar kuyumcular için MASAK yükümlülükleri rehberinde.
| Durum | Risk | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Başkası ödedi (eş, çocuk, şirket) | Fatura yanlış kişiye kesilir. | Faturada kimin yer alacağını müşteriyle netleştirin; emin değilseniz mali müşavirinize danışın. |
| İsim uyuşmazlığı (kısaltma, soyadı değişikliği, unvan) | Müşteri bulunamaz ya da yanlış müşteri seçilir. | Müşteriyi elle seçin, müşteri kaydını güncelleyin. |
| Açıklama boş | Ürün ve gram bilinmez. | Ürünü ve gramı onaydan önce tamamlayın. |
| Kısmi ödeme, birden fazla havale | Her havaleye ayrı fatura kesilir. | Fatura havaleye değil satışa kesilir; satışın toplamı için tek fatura onaylayın. |
| Tek havale birden fazla satışı kapsıyor | Satışlardan biri faturasız kalır ya da tutarlar karışır. | Tutarı satışlara göre ayırın; her satışın faturasını onaydan önce kontrol edin. |
| Kapora (ön ödeme) | Teslimden sonra kapora unutulur. | Teslime kadar bekletin, teslimden itibaren 7 gün içinde faturayı onaylayın. |
| İade veya ters havale | Satış faturası kesilir. | İade satış değildir; hangi belgenin gerektiğini mali müşavirinize sorun. |
| Veresiye tahsilatı | Aynı satışa ikinci fatura kesilir. | Faturası kesilmiş satışın tahsilatıysa onaylamayın. |
| Kendi hesaplarınız arası virman | Yersiz fatura oluşur. | Onaylamayın, satış dışı hareket olarak not edin. |
Onaydan sonra ne olur, banka bağlantısı güvenli mi?
LentraSoft 30'dan fazla bankanın hareketleriyle çalışır. Bağlantının şekli bankaya göre değişir: bazı bankalarda doğrudan banka bağlantısı, diğerlerinde otomatik ekstre aktarımı ya da sizin yüklediğiniz ekstre dosyası kullanılır. Bağlantı yalnızca okuma amaçlıdır: sistem hesap hareketlerini ve bakiyeyi okur, hesabınızdan para gönderemez.
Onayladığınız fatura, Paraşüt veya ICE Teknoloji hesabınız üzerinden e-Arşiv ya da e-Fatura olarak kesilir ve arşivlenir; müşterinize WhatsApp ile iletilebilir. Belgeleri VUK'a göre ilgili oldukları yılı izleyen yıldan başlayarak 5 yıl, Türk Ticaret Kanunu'na göre 10 yıl saklamanız gerekir; MASAK kimlik tespiti belgelerinde süre son işlem tarihinden itibaren 8 yıldır. Önerimiz, hepsini 10 yıl saklamanızdır.
Havalenin yönü tersine döndüğünde de benzer bir akış işler: müşteriden altın alıp bedelini havaleyle gönderdiğinizde, giden havaleden gider pusulası hazırlanabilir. VUK 234'e göre bedel teslimden itibaren 7 gün içinde banka, yetkili ödeme kuruluşu veya PTT aracılığıyla ödenirse ve dekont gerekli bilgileri içerirse, dekont gider pusulası yerine geçer. Ayrıntılar hurda altın alışında gider pusulası rehberinde.
Havaleden otomatik faturaya geçmeden önce kontrol listesi
- Satış aldığınız bütün banka hesapları bağlı ve hareketler düzenli geliyor.
- Müşteri kayıtlarında ad-soyad veya unvan, VKN ya da TCKN ve telefon güncel.
- Müşterilere havale açıklamasına adlarını ve ürünü yazmaları hatırlatılıyor.
- Kapora havaleleri teslime kadar bekletiliyor, teslim tarihi kayıt altında.
- Teslimden itibaren 7 gün içinde onaylanmamış fatura kalmıyor.
- Veresiye tahsilatı, iade ve virman gibi satış olmayan havaleler onaylanmıyor.
- 30.000 TL'yi aşan satışların tamamı banka, ödeme kuruluşu veya PTT üzerinden tahsil ediliyor.
- 370.000 TL ve üzeri (bağlantılı işlemler dahil) satışlarda kimlik tespiti işlemden önce yapılıyor.
- Kesilen faturalar müşteriye iletiliyor; belgeler 10 yıl saklanıyor.
Sık sorulan sorular
Havale ile gelen her ödemeye fatura kesilir mi?
Hayır. Fatura havaleye değil satışa kesilir; veresiye tahsilatı, iade veya kendi hesaplarınız arası virman satış değildir. Kuyum satışında tüketiciye 2026'da 36.000 TL'yi aşan satışlarda fatura zorunludur, altında müşteri isterse verilir; mükelleflere yapılan satışlarda tutara bakılmaz. Bankadan ödeme alınması fatura zorunluluğunu kaldırmaz.
Havaleyle gelen satışa fatura kesilmezse ceza ne kadar?
Fatura verilmemesi ya da teslimden itibaren 7 gün içinde düzenlenmemesi VUK 353/1 kapsamındadır. Ceza, belgeye yazılması gereken tutarın %10'udur ve 2026'da takvim yılındaki ilk tespitte her belge için 17.000 TL'den az olamaz. Yıllık üst sınır 17.000.000 TL'dir.
Kapora havalesine hemen fatura kesmek zorunlu mu?
Faturanın 7 günlük süresi malın teslim tarihinden başlar (VUK 231/5). Kapora geldiğinde ürün teslim edilmediyse, satışın tamamı için fatura teslimden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmelidir. Kaporaya ayrıca belge düzenleyip düzenlemeyeceğinizi mali müşavirinize danışın.
Havaleyi gönderen ile faturadaki alıcı farklı olabilir mi?
Olabilir; müşteri eşinin ya da şirketinin hesabından ödeme yapabilir. Faturada kimin adının yer alacağını satış anında müşteriyle netleştirin, emin değilseniz mali müşavirinize danışın. Alıcı bir firmaysa e-Fatura sorgusu firmanın vergi kimlik numarasıyla yapılır.
Müşteri TC kimlik numarasını vermezse e-Arşiv faturaya ne yazılır?
GİB e-Arşiv Portal kılavuzuna göre nihai tüketici TCKN'sini vermiyorsa alana 11111111111 yazılabilir; mevzuatta bunun için belirli bir tutar sınırı öngörülmemiştir. Ancak tek işlemde veya bağlantılı işlemlerin toplamında 370.000 TL ve üzeri satışlarda MASAK kimlik tespiti işlemden önce ayrıca yapılmalıdır.
Otomatik fatura için bağlanan banka hesabından para çıkabilir mi?
Hayır. LentraSoft'un banka bağlantısı yalnızca okuma amaçlıdır: hesap hareketlerini ve bakiyeyi okur, para göndermez ve EFT başlatmaz.
Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi işletmenize özel durumlar için mali müşavirinize danışın.
Kaynaklar
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (md. 231, 234, 253, 353) – mevzuat.gov.tr
- 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, dipnotlu güncel metin – GİB
- 459 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (30.000 TL tahsilat ve ödeme kuralı) – mevzuat.gov.tr
- 514 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (kuyum satışlarında fatura sınırı) – Resmî Gazete 04.01.2020
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (md. 17/4-g, 23/e) – mevzuat.gov.tr
- KDV Genel Uygulama Tebliği (III/A-4.2.1) – mevzuat.gov.tr
- GİB e-Belge duyuruları (UBL-TR kod listesi, 805 ve 230 kodları)
- GİB e-Arşiv Fatura düzenleme kılavuzu (VKN/TCKN alanı)
- Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik – mevzuat.gov.tr
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (md. 82) – mevzuat.gov.tr
Bilgiler en son 28.09.2026 tarihinde resmi kaynaklardan kontrol edildi.
Havaleden faturaya akışı canlı demoda görün
Havalenin müşteriyle eşleşmesini, has bedelin ayrılmasını ve faturanın onayınızla kesilmesini canlı demoda birlikte izleyelim.
